Kennisbank · 6 min lezen
EWS-score: wat is het en hoe bereken je hem?
De EWS (Early Warning Score) is een optelsom van punten voor de vitale parameters: hartfrequentie, systolische bloeddruk, ademhalingsfrequentie, saturatie, temperatuur en bewustzijn, aangevuld met urineproductie en je niet-pluisgevoel. Hoe verder een waarde van normaal af zit, hoe meer punten. De totaalscore bepaalt hoe vaak je opnieuw meet en wanneer je de arts belt.
De EWS-tabel
Per parameter geef je 0, 1, 2 of 3 punten. Het groene vak is normaal; hoe verder naar de buitenkant van de tabel, hoe meer punten. Tel daarna alle punten op, inclusief urineproductie en niet-pluisgevoel.
| Parameter | 3 | 2 | 1 | 0 | 1 | 2 | 3 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hartfrequentie (per min) | < 40 | 41–50 | 51–100 | 101–110 | 111–130 | > 130 | |
| Systolische bloeddruk (mmHg) | < 70 | 71–80 | 81–100 | 101–180 | 181–200 | > 200 | |
| Ademhalingsfrequentie (per min) | < 9 | 9–14 | 15–20 | 21–30 | > 30 | ||
| Temperatuur (°C) | < 35,1 | 35,1–36,0 | 36,1–38,0 | 38,1–38,5 | > 38,5 | ||
| Bewustzijn (AVPU) | Verward, geagiteerd of onrustig | A (alert) | V (reageert op aanspreken) | P (reageert op pijn) | U (geen reactie) |
| Aanvullend | Punten |
|---|---|
| Saturatie | Lager dan 90% ondanks zuurstoftherapie: 3 punten |
| Urineproductie | Minder dan 75 ml in 4 uur: 1 punt |
| Niet-pluisgevoel | Je vertrouwt het niet, ook al zijn de getallen rustig: 1 punt |
Wat je met de score doet
Op de achterkant van de kaart staat de route die in de meeste ziekenhuizen wordt gevolgd. Scoor de EWS minimaal één keer per dienst en altijd bij klinische achteruitgang.
| Totaalscore | Wat je doet |
|---|---|
| EWS lager dan 2 | Patiënt elke 4 uur opnieuw beoordelen. |
| EWS 2 | Patiënt elke 3 uur opnieuw beoordelen. |
| EWS 3 of hoger | Neem direct contact op met de arts of arts-assistent. De arts beoordeelt de patiënt binnen 30 minuten en maakt een behandelplan. Binnen 60 minuten moet daar zichtbaar effect van zijn. |
| Geen effect binnen 60 minuten | De arts belt het spoedinterventieteam (SIT of MET). Belt de arts niet, dan doe jij dat. Deze stap geldt vooral in ziekenhuizen; in de wijk of het verpleeghuis is de huisarts of specialist ouderengeneeskunde de volgende stap. |
Eén parameter op 3 telt zwaarder dan het totaal doet vermoeden
Een systolische bloeddruk van 68 met verder normale waarden geeft een totaal van 3. Dat is een belreden, ook al voelt 3 als laag. Kijk daarom altijd naar de losse parameters, niet alleen naar de som.Rekenvoorbeeld
Meneer De Vries, 71 jaar, dag 2 na een darmoperatie. Je meet: hartfrequentie 112, bloeddruk 105/62, ademhalingsfrequentie 22, temperatuur 38,3, saturatie 94% met 2 liter zuurstof, hij is alert maar plukkerig aan de lakens.
| Parameter | Waarde | Punten |
|---|---|---|
| Hartfrequentie | 112 | 2 |
| Systolische bloeddruk | 105 | 0 |
| Ademhalingsfrequentie | 22 | 2 |
| Temperatuur | 38,3 | 1 |
| Saturatie | 94% met zuurstof (niet onder 90) | 0 |
| Bewustzijn | alert, maar onrustig | 1 |
| Niet-pluisgevoel | ja | 1 |
| Totaal | 7 |
EWS 7: je belt direct de arts. De optelsom bevestigt wat je al voelde. Zonder de score was de kans groot dat je nog een uur had gewacht op de volgende controleronde.
Drie dingen die vaak misgaan
1. De ademhalingsfrequentie wordt geschat in plaats van geteld
Het is de gevoeligste parameter van allemaal en de eerste die verandert bij verslechtering, sepsis voorop. Toch wordt hij het vaakst op het oog ingevuld als 16. Tel een volle minuut, zonder dat de patiënt het merkt: kijk naar de borstkas terwijl je de pols voelt.
2. Zuurstof wordt niet meegewogen
Een saturatie van 94% aan kamerlucht is een andere patiënt dan 94% aan 4 liter zuurstof. Noteer daarom altijd hoeveel zuurstof erbij zit, en meld het bij de overdracht: saturatie 94% met 4 liter. Zakt de saturatie ondanks zuurstof onder de 90%, dan is dat op zichzelf al 3 punten.
3. Een lage totaalscore stelt gerust terwijl het beeld niet klopt
De EWS is een hulpmiddel, geen vervanging van je klinische blik. Daarom staat het niet-pluisgevoel als volwaardig punt op de kaart. Een patiënt die niet pluis voelt bij EWS 1 verdient dezelfde aandacht als een patiënt met EWS 5. Bel, en zeg erbij waarom.
EWS, MEWS of NEWS2: wat is het verschil?
EWS is de verzamelnaam voor alle vroege-waarschuwingsscores. De MEWS (Modified Early Warning Score) is de variant die het VMS Veiligheidsprogramma in Nederland heeft verspreid en die op de kaart staat. De Britse NEWS2 werkt met dezelfde parameters, maar met andere grenswaarden, een vaste 2 punten voor extra zuurstof en een aparte saturatieschaal voor mensen met COPD. Ziekenhuizen kiezen er één en passen hem soms aan; vandaar dat de afkapwaarden hierboven op details kunnen afwijken van jullie protocol.
Waarom staat er op sommige afdelingen een andere tabel?
Elke instelling stelt haar eigen EWS-protocol vast, vaak op basis van de MEWS of de NEWS2 en aangevuld met eigen belregels (bijvoorbeeld: bij een enkele parameter op 3 altijd bellen). De kaart volgt de meest gebruikte versie. Werk je op een afdeling met een eigen variant, dan kun je die als kaart op maat laten maken, met jullie eigen waarden en belnummers.
Wat de EWS niet doet
De score zegt niets over de oorzaak. Een EWS van 5 bij een patiënt met koorts na een operatie vraagt om ander handelen dan een EWS van 5 bij een bloeding. De score zegt alleen: dit is het moment om te kijken en te bellen. Wat er daarna gebeurt, is klinisch redeneren en overleg, bij voorkeur volgens SBAR, zodat de arts in één keer alles hoort.
- Meet altijd alle parameters. Een EWS zonder ademhalingsfrequentie is geen EWS.
- Schrijf de score op met de tijd erbij, ook als hij 0 is. Een trend zegt meer dan één meting.
- Zeg bij de overdracht niet alleen het getal, maar ook welke parameter het getal maakt.
Veelgestelde vragen
Wat is een normale EWS?
Een EWS van 0: alle parameters vallen in het groene vak. Bij een score van 1 of 2 is er een lichte afwijking en meet je vaker; vanaf 3 neem je direct contact op met de arts.
Bij welke EWS bel je de arts?
Op de meeste afdelingen bij een totaalscore van 3 of hoger, en altijd als je er een niet-pluisgevoel bij hebt. De arts beoordeelt de patiënt dan binnen 30 minuten. Is er binnen 60 minuten geen zichtbaar effect van het behandelplan, dan wordt het spoedinterventieteam gebeld.
Wat is het verschil tussen EWS, MEWS en NEWS2?
EWS is de verzamelnaam. MEWS (Modified Early Warning Score) is de variant die in Nederlandse ziekenhuizen het meest wordt gebruikt en die op de kaart staat. NEWS2 is de Britse standaard met iets andere grenswaarden en een aparte saturatieschaal voor COPD-patiënten. De opzet is hetzelfde: punten per parameter, optellen, handelen op het totaal.
Hoe vaak meet je de EWS?
Minimaal één keer per dienst en altijd bij klinische achteruitgang. Bij een score onder de 2 herbeoordeel je elke 4 uur, bij een score van 2 elke 3 uur, en vanaf 3 volgt direct overleg met de arts en vaker meten volgens het behandelplan.
De kaart voor aan je uniform
Meten is weten: EWS
Alles uit dit artikel staat op deze kaart: 7 × 12 cm, afneembaar kunststof, met een clip aan je pak. Voor € 4,95, of als onderdeel van de Set van 5 (€ 23,95, clip inbegrepen) en de Pick & Click met twintig kaarten.
Werk je bij een leerhuis, opleiding of op een afdeling? Laat de EWS-kaart op maat maken met jullie eigen afkapwaarden, belnummers en logo, of bestel de bestaande kaart voor het hele team tegen staffelprijs. Kaarten op maat · Zakelijk bestellen
